ABD Senatörleri Edward Markey ve Richard Blumenthal, Tesla’nın Tam Otonom Sürüş (FSD) güvenlik istatistiklerinin bağımsız denetimini talep eden resmi bir mektubu NHTSA‘ya gönderdi. Mektupta, Tesla’nın kaza kayıtlarında kullandığı 5 saniyelik müdahale penceresi mercek altına alınıyor. Bu kural, sürücülerin acil durumda direksiyona geçtiği kazaları “insan hatası” olarak sınıflandırarak FSD’yi istatistiklerden çıkarıyor. İşte detaylar.
Mektup NHTSA’ya 30 Günlük Süre Veriyor
16 Haziran 2026’da gönderilen mektupta senatörler, NHTSA‘dan 30 gün içinde Tesla’nın telemetri verilerini bağımsız olarak denetleyip denetlemediğini açıklamasını istiyor. Ayrıca, otonom sürüş sistemleriyle ilgili tüm kaza olaylarının kapsamlı bir incelemesini talep ediyorlar. Mektup, Reuters’ın Tesla’nın Avrupa düzenleyicilerine yanıltıcı güvenlik verileri sunduğu haberinin hemen ardından geldi.
5 Saniye Kuralı: Nasıl Çalışıyor ve Neden Sorunlu?
NHTSA Standardı: 30 Saniye
NHTSA kurallarına göre, otonom bir sistemin devre dışı kalmasından sonraki 30 saniye içinde meydana gelen herhangi bir kaza, otonom araç (AV) olayı olarak raporlanmalıdır. Mantık basit: Sistem yakın zamanda kontrolü elinde tutuyorsa, kazaya katkıda bulunmuş olabilir.
Tesla’nın İç Kuralı: 5 Saniye
Senatörlerin mektubuna göre Tesla, iç güvenlik istatistiklerinde farklı bir eşik kullanıyor. Bir sürücü, kazadan 5 saniye önce FSD’den devralırsa, Tesla sistemi bu olayı insan kaynaklı olarak kaydediyor. Bu, FSD’nin istatistiksel kayıttan çıkarılması anlamına geliyor.
- NHTSA kuralı: 30 saniye içinde müdahale → AV olayı olarak raporlanır
- Tesla kuralı: 5 saniye içinde müdahale → İnsan hatası olarak kaydedilir
Bu fark, sistematik bir önyargı yaratıyor. Acil müdahale gerektiren senaryolar, tam da FSD’nin baş edemediği durumlar olduğu için, sürücünün direksiyona 4 saniye kala geçmesi, FSD’nin hatasını insana yüklüyor.
Bağlantı Kararması Sorunu
Senatörlerin mektubunda ikinci bir veri bütünlüğü sorunu daha var: kaza telemetrisi kararmaları. Şiddetli çarpışmalarda aracın güç sistemleri ve iletişim modülleri, telemetri iletimi tamamlanmadan hasar görebiliyor. Bu da en ciddi kazaların Tesla’nın veri tabanına hiç yansımamasına yol açıyor.
- Hafif kazalar: Telemetri yüksek olasılıkla iletilir
- Orta şiddetli kazalar: Kısmen iletilebilir
- Ağır kazalar: İletişim donanımı tahrip olur, veri kaybolur
Senatörler, NHTSA‘nın Tesla’nın kendi raporladığı kaza verilerini polis raporları, sigorta dosyaları ve hastane kayıtlarıyla çapraz kontrol etmesini istiyor.
Tesla Sahipleri İçin Anlamı: Müdahale Tuzağı
FSD kullananlar için bu 5 saniye kuralı pratik bir anlam taşıyor. FSD bir hata yapmak üzereyken direksiyona geçmek doğru hamle; ancak kaza 5 saniye içinde gerçekleşirse, Tesla’nın iç verilerinde bu kaza size yazılıyor. Senatörler buna “5 saniyelik müdahale tuzağı” adını veriyor: insan müdahalesi, veride insan hatasına dönüşüyor.
Bu durum yasal sorumluluğunuzu etkilemez, ancak Tesla’nın güvenlik iddialarını desteklemek için kullandığı istatistiklerin doğruluğunu sorgulatıyor.
Düzenleyici Bağlam ve Sonuç
NHTSA daha önce Tesla’nın FSD sistemine yönelik mühendislik analizleri başlatmıştı. Senatörlerin mektubu, 30 günlük bir süre belirleyerek baskıyı artırıyor. Bu süre sonunda NHTSA ya Tesla’nın telemetri yöntemini bağımsız olarak doğruladığını söyleyecek ya da kendi raporladığı verilere güvendiğini itiraf edecek. Her iki sonuç da FSD’nin güvenlik kaydının gelecekteki değerlendirmeleri için önemli.
Avrupa ve ABD’de aynı hafta içinde Tesla’nın güvenlik verilerine yönelik iki ayrı itiraz gelmesi, bağımsız denetimin ne kadar acil olduğunu gösteriyor. Tesla sahipleri için tavsiye: Tehlike gördüğünüzde her zaman müdahale edin, verinin nasıl kaydedildiğine bakmayın.
Kaynak: Tesla
