ABD’de bir kongre üyesi, Tesla‘nın Autopilot ve Full Self-Driving (FSD) sistemleriyle ilgili çarpıcı bir iddiayı gündeme taşıdı. NBC News’in yürüttüğü bir soruşturma, hareket halindeki Tesla araçlarında uyuyan sürücülere ait 43 video tespit etti. Bu videoların 17’si sadece bu yıl içinde yayınlandı. Illinois Demokratı Temsilci Raja Krishnamoorthi, konuyu doğrudan Ulaştırma Bakanlığı’na taşıyarak Bakan Sean Duffy‘den yanıt talep etti.
Kongre Üyesinden Bakan Duffy’ye Beş Soru
Krishnamoorthi, 9 Eylül’de Duffy’ye bir mektup yazarak Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA)‘nın halihazırda yürüttüğü soruşturmaya dikkat çekti. Mektupta, NHTSA’nın EA26002 numaralı mühendislik analizine atıfta bulunuluyor. Bu analiz, FSD donanımlı yaklaşık 3,2 milyon Tesla aracı kapsıyor. Kongre üyesi, söz konusu videoların bu soruşturmayla doğrudan bağlantılı olduğunu savunuyor.
Mektupta ayrıca Tesla araçlarının sürücülere gösterdiği bir uyarı mesajı da mercek altına alınıyor: “Uyuşukluk tespit edildi. FSD ile odaklanmaya devam edin.” Krishnamoorthi, bu mesajın güvenlik gerekliliklerinin tam tersi bir etki yarattığını öne sürüyor. “FSD sürekli insan gözetimi gerektiriyor, ancak mesaj tam da aracın sürücünün daha az yetenekli olabileceğini tespit ettiği anda sistemi kullanmaya teşvik ediyor gibi görünüyor” ifadelerini kullanıyor.
NHTSA Zaten Bir Adım Ötede: Geri Çağırma İhtimali
Krishnamoorthi’nin işaret ettiği soruşturma yeni değil. NHTSA, mart ayında FSD soruşturmasını mühendislik analizi aşamasına yükseltti. Bu aşama, ajansın ya dosyayı kapatacağı ya da geri çağırma emri vereceği son adım olarak biliniyor. Soruşturma kapsamında, görüş mesafesinin azaldığı koşullarla bağlantılı dokuz olay tespit edildi. Bu olaylardan birinde bir ölüm, birinde ise yaralanma meydana geldi.
Sürücü İzleme Sistemi Nasıl Aşılıyor?
Mektup, aylardır takip edilen bir açığı da gün yüzüne çıkarıyor: Tesla’nın araç içi izleme sistemi sürücüleri güvenli bir şekilde direksiyon başında tutmayı güvenilir şekilde başaramıyor. Sürücüler, sistemi kandırmak için basit yöntemler geliştirmiş durumda. Bazıları katlanmış bir banknotu kabin kamerasının önüne yerleştiriyor. Bazıları ise güneş gözlüğü takarak göz takibi özelliğini etkisiz hale getiriyor. Hatta FSD ile kuralları ihlal ederken kendini kaydedip sosyal medyada paylaşan sürücülerin oluşturduğu bir içerik türü bile var.
Tesla’nın kendi kullanım kılavuzları sürekli gözetim gerektiğini belirtiyor. Ancak sürücüler, bu gözetim kontrolünün ne kadar kolay atlatılabildiğini defalarca kanıtladı.
Kongre Üyesinin Yönelttiği Beş Kritik Soru
Krishnamoorthi, NHTSA’dan somut yanıtlar bekliyor. İşte mektupta yer alan ve yanıtlanması istenen sorular:
- NHTSA, söz konusu videolardan haberdar mı ve bu görüntüler sistemik bir soruna işaret ediyor mu?
- Ajans, bu olaylarla ilgili Tesla ile iletişime geçti mi?
- 1 Ocak 2024’ten bu yana sürücü dikkatsizliği kaynaklı kazalarla ilgili hangi veriler toplandı?
- NHTSA’nın kendi değerlendirmesine göre Tesla’nın kabin kamerası ne kadar etkili?
- Hangi bulgular bir güvenlik geri çağırmasını tetikler?
Uzman Değerlendirmesi: Tasarımın Sinyali
Kongre mektupları tek başına bir federal ajansı harekete geçirmekte nadiren yeterli oluyor. Bu mektup da Tesla’ya karşı büyük bir iştah göstermeyen bir Ulaştırma Bakanlığı’na ulaştı. Dolayısıyla 30 Eylül’e kadar büyük bir gelişme beklenmiyor. Ancak Krishnamoorthi’nin sorduğu soru yerinde: Tesla, kabin kamerasını yıllardır süren sürücü izleme eleştirilerine yanıt olarak geliştirdi. Ve sistemi 20 dolarlık bir banknot alt edebiliyor. Eğer sisteminiz sürücünün uyukladığını tespit ediyor ve tepkisi “FSD ile odaklanmaya devam et” oluyorsa, bu izleme sistemi sürücüyü uyanık tutmak için değil, özelliği açık tutmak için tasarlanmış demektir.
NHTSA’nın önünde EA26002 kapsamında dokuz olay ve bir ölüm var. Tesla, kendi yazılım düzeltmesinin bu kazaların yalnızca üçünü önleyebileceğini kabul etti. Uyuyan sürücü videoları, Tesla’nın tasarımının davet ettiği davranışı gözler önüne seriyor. Asıl soru, Duffy’nin ekibinin son tarihe kadar dürüst bir yanıt verip vermeyeceği. Yoksa bu Bakanlık, çoğu Tesla güvenlik sorusunu savuşturduğu gibi bunu da mı geçiştirecek? Gelişmeleri takip etmeye devam edeceğiz.
Kaynak: electrek
