Side Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda, Herakles’in On İki İşi’ni betimleyen kabartmalarıyla ünlü Herakles Kapısı gün yüzüne çıkarıldı. Bu keşif, Side’nin Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan görkemli tarihini gözler önüne seriyor.

Antalya’nın Manavgat ilçesindeki Side Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmaları, tarihin görkemli kapılarından birini daha gün yüzüne çıkardı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un duyurduğu bu keşif, Herakles Kapısı olarak adlandırılan ve üzerindeki eşsiz kabartmalarla dikkat çeken anıtsal bir yapıyı içeriyor. Geleceğe Miras Projesi kapsamında yapılan kazılarda, Side’nin Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan zengin tarihi gözler önüne seriliyor.
Side’deki B Caddesi’nde yürütülen kazı çalışmaları, yaklaşık 390 metre uzunluğundaki bu antik yolun kuzeyinde MS 2. yüzyılda inşa edilmiş bir stoa ve arkasında çok sayıda mekanın varlığını ortaya çıkardı. Stoa üzerinde batıdan doğuya doğru sıralanan Batı Kapısı, Herakles Kapısı ve Kuzey Hamamı Kapısı olmak üzere üç anıtsal giriş tespit edildi.
Bu kapılar arasında özellikle Herakles Kapısı, mimari unsurlarındaki kabartmalarıyla öne çıkıyor. Kapıda, mitolojik kahraman Herakles’in On İki İşi‘ni betimleyen sahnelerin yanı sıra, dönemin önemli tanrı ve tanrıçaları olan Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe’nin tasvirlerini içeren kasetler bulunuyor.
Yapılan incelemeler, MS 3. yüzyılın başlarına tarihlenen bu kabartmaların, Geç Antik Çağ’da Herakles Kapısı inşa edilirken devşirme malzeme olarak yeniden kullanıldığını gösteriyor. Bu durum, Side’nin farklı dönemlerdeki yapılaşma anlayışına ışık tutuyor.
Side’deki B Caddesi’nin görünümü, MS 5. yüzyılda önemli bir değişime uğradı. Caddenin kuzeyindeki geniş alan, Piskoposluk Sarayı kompleksinin bir parçası haline gelince, stoaya açılan girişlerin bir bölümü kapatıldı ve kuzey stoa üzerinde yeni anıtsal girişler oluşturuldu.
Bu düzenlemelerle birlikte B Caddesi, sıradan bir geçiş güzergahı olmaktan çıkarak kentin ihtişamını yansıtan anıtsal bir aksa dönüştü. Doğu Kapısı üzerinden kente ulaşan ziyaretçiler, artık bu görkemli yapılar arasında ilerliyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, çalışmaların Side’nin çok katmanlı tarihini ortaya çıkarmak, korumak ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla Geleceğe Miras Projesi kapsamında sürdürüldüğünü belirtti. Bakan Ersoy, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile kazı heyetine ve emeği geçen herkese teşekkür etti.
Kazılarda ortaya çıkarılan stoa, anıtsal kapılar ve farklı dönemlere ait mimari düzenlemeler, Side’nin Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan dönüşümünü aynı güzergah üzerinde izleme imkanı sunuyor. Bu eşsiz keşifler, antik kentin tarihine ışık tutmaya devam edecek.
Kaynak: BHA KÜLTÜR