1865 yılında Sultan Abdülaziz’in emriyle Ceride-i Havadis’te yayımlanan teşekkürname, Çorum halkının Çerkeslere yaptığı yardımları belgeliyor. Halk arasında yanlış bilinen ‘Çorumlunun yaptığını herkes yapamaz’ sözünün aslında bir övgü olduğu ortaya çıktı. Bu tarihi dayanışma, Çorum Belediyesi Şehir Müzesi’nde sergileniyor.

Çorum Belediyesi Şehir Müzesi, halk arasında yanlış bilinen bir sözün gerçek hikâyesini gün yüzüne çıkarıyor. “Senin yaptığını Çorumlu bile yapmaz” şeklinde kullanılan ifadenin aslında Çorum halkının merhametini ve yardımseverliğini öven “Çorumlunun yaptığını herkes yapamaz” sözünden geldiği ortaya çıktı. Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR) heyetinin ziyaretinde, bu tarihi sözün belgelerle anlatıldığı öğrenildi.
TİMBİR Genel Başkanı Dr. Süleyman Basa ve beraberindeki heyet, Çorum programı kapsamında müzeyi ziyaret etti. Çorum Belediyesi Basın Müdürü Aykut Yağlı’nın eşlik ettiği gezide, müze görevlisi arkeolog Meral Akti rehberlik yaptı. Akti, sergilenen belge ve görseller eşliğinde sözün kökenini ve anlamını aktardı.
Halk arasında olumsuz bir anlamda kullanılan bu söz, aslında Çorumluların karşılıksız dayanışmasını takdir eden bir ifade. Zamanla değişime uğrayan söz, gerçek hikâyesiyle müzede ziyaretçilere sunuluyor.
Hikâyeye göre, Kafkasya’dan sürülen Çerkeslerin bir kısmı Osmanlı Devleti tarafından Çorum Sancağı’na yerleştirildi. Çorum halkı, gelen aileler için ev yaptı, ahırlarına hayvan koydu ve üretim yapabilmeleri için tohum verdi. Bu yardımlar tamamen karşılıksızdı.
Dönemin padişahı Sultan Abdülaziz, bu dayanışmayı duyunca devlet hazinesinden para gönderdi. Ancak Çorum halkı, Çerkesleri kardeşleri olarak gördüklerini belirterek parayı kabul etmedi ve hazineye iade etti.
Bu davranıştan etkilenen Sultan Abdülaziz, 1865 yılında Ceride-i Havadis gazetesinde Çorum halkı adına bir teşekkürname yayımlanmasını emretti. Bu olay, “Çorumlunun yaptığını herkes yapamaz” sözünün doğmasına vesile oldu. Müzede sergilenen belgeler, bu tarihi dayanışmayı günümüze taşıyor.
Çorum Belediyesi Şehir Müzesi, bu örnek yardımlaşma hikâyesini ziyaretçilere aktarmaya devam ediyor. Sözün gerçek anlamını öğrenmek isteyenler, müzeyi ziyaret edebilir.
Kaynak: BHA