Çinli elektrikli araç üreticisi XPeng, otonom sürüş ve akıllı kokpit sistemlerini lisanslama işine dönüştürmek için kolları sıvadı. Reuters’ın haberine göre şirket, mevcut Volkswagen anlaşmasının çok ötesine geçerek otomobil üreticileri, tedarikçiler ve yazılım firmalarına kapılarını açıyor. Bu hamle, Tesla‘nın yıllardır “Full Self-Driving” ile denediği ama bir türlü satamadığı oyun kitabının aynısı. Ancak fark şu: XPeng ilgi görüyor.
Şirket, bu anlaşmaları kovalamak için yaklaşık altı ay önce bir “stratejik ticarileştirme ekibi” kurdu. Masaya koyduğu ürünler arasında elektrikli ve elektronik araç mimarisi, akıllı kokpit, kendi geliştirdiği Turing yapay zeka çipleri, ADAS ve otonom sürüş yazılımı, hatta robotaksi ve insansı robot çalışmaları bile var. Henüz yeni müşteri isimleri açıklanmadı, ancak XPeng ilgilenen tarafların kendileriyle iletişime geçtiğini ve bu kişiler arasında yabancı yazılım geliştiricileri, otomotiv tedarikçileri ve otomobil üreticilerinin olabileceğini söylüyor.
Volkswagen ile kurulan şablon
Tüm bu hamlenin şablonu aslında Volkswagen. Alman devi 2023’te XPeng’e yaklaşık 700 milyon dolar yatırım yaparak yüzde 4,99 hisse aldı ve ardından Çin pazarındaki elektrikli araçları için girişimin yazılım ve elektronik altyapısına yaslandı. Ortak geliştirilen ID.UNYX 08 elektrikli SUV, Mart 2026’da XPeng teknolojisiyle seri üretime girdi.
Bu anlaşma şimdiden XPeng’in bilançosunda kendini gösteriyor. Şirketin servis geliri, 2026’nın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 93,9 artışla yaklaşık 400 milyon dolara ulaştı. İşte bu lisanslama hamlesinin büyütmeye çalıştığı yüksek marjlı, donanım dışı gelir kalemi tam olarak bu. Haber sonrası hisse yaklaşık yüzde 3 yükseldi, ancak XPEV yıl başından bu yana hâlâ yüzde 47 değer kaybetmiş durumda.
Tesla yıllardır bunun peşinde
Kendi otonom sürüş yığınını diğer otomobil üreticilerine satmak, Elon Musk‘ın 2021’den beri FSD ile yapmaya çalıştığı şey. Ancak Musk her seferinde eli boş dönüyor. 2021’de diğer üreticilerle “ön görüşmeler” yaptığını söyledi, 2023’te Ford ile yapılan şarj anlaşmasının ardından Tesla’nın teknolojisini lisanslamaktan “mutlu olacağını” belirtti ve Nisan 2024’te “büyük bir otomobil üreticisiyle” FSD konusunda görüştüklerini iddia etti. Hiçbiri imzalı bir lisans anlaşmasıyla sonuçlanmadı.
Geçtiğimiz kasım ayında Musk, otomobil üreticilerinin bunu istemediğini açıkça kabul etti. X’te yaptığı paylaşımda “Onları uyarmaya çalıştım ve hatta Tesla FSD’yi lisanslamayı teklif ettim, ama istemiyorlar! Çılgınca…” ifadelerini kullandı. Ford CEO’su Jim Farley ise daha önce herkesin düşündüğünü yüksek sesle söylemiş ve “Waymo daha iyi” demişti. Anlaşmazlığın bir kısmı sorumluluk meselesi: Geleneksel otomobil üreticileri, lisanslı bir sistemin kaza yapması durumunda riski Tesla’nın üstlenmesini istedi, Musk ise bu şartları uygulanamaz buldu.
Güvenlik ağını koruyan vizyon öncelikli bir sistem
XPeng’in otonom sürüş yaklaşımı aslında Tesla’nınkiyle kafiyeli. Bu yılın başlarında XPeng’in yapay zeka biriminin başı Dr. Xianming Liu ile yaptığımız röportajda, aynı temel felsefeyi anlatmıştı: veriyi büyüt, uçtan uca sinir ağlarını eğit ve aracın kameralarla sürmesine izin ver.
Ancak XPeng bu noktaya gelmek için sensör setini bozmadı. Tesla saf vizyon peşinde radar ve ultrasonikleri silerken, XPeng bunları ana sürüş yapay zekasından bağımsız çalışan ayrı ve yedekli bir güvenlik katmanı olarak koruyor. Liu bize şöyle demişti: “Bu diğer sensörleri kullanıyoruz, ancak ana sürüş sistemine tamamen yedekli bir ortogonal sistem gerektiren aktif güvenlik sistemi için kullanıyoruz.” Bu sensörler, sürüşü kameralar yapsa da otomatik acil frenleme ve direksiyon kontrolünü bir güvenlik ağı olarak destekliyor. Bu, Tesla’nın yaptığı vizyon öncelikli bahisle aynı, ancak Tesla’nın attığı donanım güvenlik ağı hâlâ yerinde.
Lisans müşterisi için yedeklilik daha kolay bir satış
Sürüş kararlarını bir sinir ağına teslim etme konusunda endişeli olan potansiyel bir lisans müşterisi için bu yedeklilik, “sadece kameralar, bize güvenin” demekten çok daha kolay bir satış argümanı. Bu yıl XPeng’in en yeni sistemini kullandık ve Tesla’nın artık “Tam Otonom Sürüş” alanını tek başına doldurmadığı açıkça görülüyor.
Electrek’in yorumu
Bu, hoş bir rol değişimi. Bir Çinli elektrikli araç girişimi artık Volkswagen için otonom sürüş ve elektronik tedarikçisi konumunda ve aynı paketi yazılımda geri kalmış diğer markalara da pazarlıyor. Tesla ise yarım on yıldır FSD’yi sektöre lisanslayacak olan tarafın kendisi olduğunu iddia ediyor ama tek bir anlaşma bile imzalayamadı.
XPeng’in ilgi görmesinin, Tesla’nın ise görememesinin nedeni birkaç gösterişsiz detayda yatıyor. XPeng, ödeme yapan bir referans müşteriye gerçekten araç teslim ediyor; Volkswagen şu anda onun teknolojisiyle seri üretim yapıyor. Yedekli bir güvenlik sistemi tuttu, bu da teknolojiyi sigortalamayı kolaylaştırıyor. Ve herkesin boyun eğdiği platform olmak yerine tedarikçi rolünü oynamaktan mutluluk duyuyor. Tesla ise çarpışma sorumluluğunu üstlenmeden platform ekonomisini istiyor ve parasını ödeyen bizler gibi FSD sahiplerine teslim ettiği denetimsiz bir ürünü hâlâ gösteremiyor.
Bariz çekince jeopolitik. Mevcut veri güvenliği incelemeleri ve tarifeler ortamında bir ABD veya Avrupa otomobil üreticisinin Çin otonom sürüş yazılımı ve Çin yapay zeka çipleri lisanslaması zor bir satış. Dolayısıyla yakın vadeli alıcılar muhtemelen Detroit ya da Wolfsburg’un rakipleri değil, diğer Çinli markalar, gelişmekte olan pazar üreticileri ve tedarikçiler olacak. Yine de izlenmesi gereken şey gidişatın yönü.
Kaynak: electrek
