Marketlere Ramazan Öncesi Sıkı Denetim

Sakarya Valiliği koordinesinde, mübarek Ramazan ayı öncesinde vatandaşların huzurlu ve ekonomik bir alışveriş süreci geçirmesini sağlamak amacıyla il genelinde geniş kapsamlı fiyat denetimleri başlatıldı. Haksız fiyat artışlarının önüne geçmeyi ve stokçuluğu engellemeyi hedefleyen operasyonlarda, ekipler raflardaki etiketler ile kasa fiyatlarını tek tek mercek altına alıyor.

Ramazan Bereketi Koruma Altında: Valilik Talimatıyla Sahaya İnildi

Sakarya’da yaklaşan Ramazan ayı öncesinde çarşı, pazar ve marketlerde hareketlilik artarken, Sakarya Valiliği “fırsatçılığa” karşı kalkan oluşturdu. Vatandaşların temel ihtiyaç maddelerine ulaşırken mağduriyet yaşamaması adına başlatılan Sakarya market denetimi seferberliği, şehrin en yoğun ticaret noktalarından mahalle aralarındaki yerel marketlere kadar genişletildi. Valilik koordinesinde yürütülen bu süreç, sadece fiyat odaklı değil, aynı zamanda halk sağlığını korumaya yönelik çok boyutlu bir denetim mekanizması olarak kurgulandı.

Denetimlerin ana merkezinde, fahiş fiyat artışlarının sıklıkla gözlemlendiği temel gıda ürünleri yer alıyor. Yağ, şeker, un, bakliyat ve süt ürünleri gibi iftar ve sahur sofralarının vazgeçilmez kalemlerinde, piyasa gerçekleriyle bağdaşmayan fiyat hareketliliklerine karşı müsamaha gösterilmiyor. Ekipler, ürünlerin alış ve satış faturalarını inceleyerek kâr marjlarının yasal sınırlar içerisinde olup olmadığını kontrol ediyor.

Ortak Güç: Üç Kurum Tek Hedef

Sakarya’da yürütülen denetimlerin başarısı, kurumlar arası sağlanan güçlü eşgüdümden kaynaklanıyor. Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri haksız fiyat ve stokçulukla mücadele ederken, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü uzmanları ürünlerin gıda güvenliği ve hijyen standartlarını denetliyor. Belediyelere bağlı zabıta birimleri ise yerel düzeyde pazar yerleri ve marketlerdeki etiket düzenini kontrol ederek denetim ağının en uç noktalara kadar ulaşmasını sağlıyor.

Bu ortak saha operasyonu, işletmeciler üzerinde caydırıcı bir etki yaratırken tüketicilere de güven veriyor. Denetimler sırasında özellikle “indirim” adı altında yapılan yanıltıcı reklamlar ve raf ile kasa arasındaki fiyat farkları en sık rastlanan ihlaller arasında bulunuyor. Sakarya genelinde yapılan incelemelerde, reyon fiyatı ile kasa fiyatı arasında kuruşluk bile olsa fark tespit edilmesi durumunda, mevzuat gereği “tüketici lehine olan fiyatın uygulanması” kuralı hatırlatılıyor ve usulsüzlük yapanlara tutanak tutuluyor.

[EDİTÖRÜN NOTU / BUNU BİLİYOR MUYDUNUZ?]

• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca, raf fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark olması durumunda, işletme tüketiciye düşük olan fiyatı uygulamak zorundadır.
• Fahiş fiyat artışı yaptığı tespit edilen işletmelere uygulanan idari para cezaları, her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak caydırıcılığı korunmaktadır.
• Tüketiciler, karşılaştıkları usulsüzlükleri “Alo 175 Tüketici Danışma Hattı” veya “Haksız Fiyat Artışı Şikayet Bildirimi (HFA)” uygulaması üzerinden yetkililere anlık olarak iletebilirler.

Stokçuluk ve Suni Arz Kısıtına Karşı Sıkı Takip

Ramazan aylarında zaman zaman karşılaşılan “ürün saklama” veya “stokçuluk” faaliyetleri, bu denetimlerin en hassas noktalarından birini oluşturuyor. Marketlerin depo kısımlarında yapılan incelemelerde, raflarda bulunmayan ancak depolarda bekletilen temel gıda maddelerinin varlığı araştırılıyor. Sakarya Valiliği, piyasadaki dengeleri bozmaya yönelik her türlü suni müdahalenin karşısında olduklarını belirterek, bu tür eylemlerin ağır müeyyideleri olacağını hatırlattı.

Hijyen ve Son Kullanma Tarihi Denetimlerinde Sıfır Tolerans

Sakarya market denetimi faaliyetleri sadece etiketlerle sınırlı kalmıyor; vatandaşın sofrasına girecek ürünlerin güvenilirliği de en ince ayrıntısına kadar inceleniyor. Tarım ve Orman İl Müdürlüğü bünyesinde görev yapan gıda kontrolörleri, özellikle süt ürünleri, et mamulleri ve fırınlanmış gıdalarda soğuk zincirin korunup korunmadığını denetliyor. Market dolaplarının sıcaklık değerleri, ürünlerin saklama koşulları ve özellikle şarküteri reyonlarındaki hijyen standartları bu denetimlerin merkezinde yer alıyor.

Ekiplerin en çok üzerinde durduğu konulardan biri de “Son Kullanma Tarihi” (SKT) geçmiş ürünlerin raflarda yer alması. Vatandaşın sağlığını doğrudan tehdit eden bu duruma karşı, raflardaki ürünlerin üzerindeki tarihler tek tek kontrol ediliyor. Tarihi geçmiş ürün tespit edildiği anda bu ürünler piyasadan toplatılarak imha süreci başlatılıyor ve ilgili işletmeye ciddi idari para cezaları kesiliyor. Ramazan ayı boyunca tüketimi artan hurma, kadayıf ve paketli tatlı gibi ürünlerin tazeliği de bu kapsamda sıkı bir takibe alınmış durumda.

Tüketici Hakları: Raf ve Kasa Arasındaki Farklara Dikkat

Sakarya Ticaret İl Müdürlüğü ve zabıta ekiplerinin saha raporlarına göre, vatandaşların en çok şikayet ettiği konuların başında raf fiyatı ile kasadaki ödeme tutarının birbirini tutmaması geliyor. “Etiket-Kasa Fiyat Uyumu” denetimleri sırasında ekipler, rastgele seçtikleri sepetlerle kasaya giderek fiyat doğrulaması yapıyor. Eğer rafta yazan fiyat ile kasada okutulan barkod fiyatı arasında bir fark varsa, kanun gereği tüketicinin lehine olan düşük fiyat uygulanmak zorundadır.

Zabıta birimleri, market yöneticilerine bu kuralı hatırlatarak, personellerin etiket güncellemelerini zamanında yapmaları konusunda uyarılarda bulunuyor. Denetimlerin bir diğer ayağı ise “Birim Fiyat” etiketleri. Tüketicinin farklı gramajlardaki ürünleri kıyaslayabilmesi için zorunlu olan kg/litre bazındaki birim fiyatların etiketlerde yer alıp almadığı da bu süreçte kontrol edilen yasal detaylar arasında yer alıyor.

[EDİTÖRÜN NOTU / BUNU BİLİYOR MUYDUNUZ?]

• Marketlerde satılan ekmek ve unlu mamullerin gramajı, Belediye Zabıta ve Tarım Müdürlüğü ekiplerince hassas terazilerle ölçülmektedir; eksik gramaj tespiti ağır yaptırımlara tabidir.
• Ürünlerin üzerinde yer alan “Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi” (TETT) ile “Son Tüketim Tarihi” (STT) arasındaki farka dikkat edilmelidir; STT geçen ürünler asla satılamaz.
• Sakarya’da denetim yapılan her markete “Denetim Formu” bırakılarak, eksikliklerin giderilmesi için belirli bir süre tanınmakta, süre sonunda eksiklik giderilmezse ceza katlanarak uygulanmaktadır.

Vatandaş Odaklı Denetim ve Şikayet Mekanizmaları

Sakarya Valiliği, denetimlerin sadece resmi ekiplerin sahadaki varlığıyla sınırlı kalmayacağını, vatandaşların da “gönüllü denetçi” gibi davranarak sürece katkı sağlayabileceğini belirtti. Vatandaşların alışverişleri sırasında fark ettikleri fahiş fiyat artışlarını, eksik gramajlı ürünleri veya hijyen kusurlarını anında ihbar etmeleri, denetimlerin etkinliğini artırıyor. Bu kapsamda Sakarya genelinde mobil denetim ekipleri, gelen ihbarlara anlık olarak müdahale edebilecek şekilde hazır bekletiliyor.

Haksız fiyat artışı şikayet bildirim sistemi (HFA) üzerinden yapılan başvurular, direkt olarak Ticaret Bakanlığı veri tabanına düşmekte ve Sakarya’daki ekipler ilgili işletmeye giderek geriye dönük fatura incelemesi yapmaktadır. Bu sayede işletmelerin “tedarik maliyeti arttı” şeklindeki savunmalarının gerçekliği, alış faturaları üzerinden teyit edilmektedir. Eğer haksız bir kâr hırsı tespit edilirse, cezai işlemler “Fahiş Fiyat Değerlendirme Kurulu” tarafından karara bağlanmaktadır.

Sonuç: Ramazan Huzuru İçin Sahada Kesintisiz Mesai

Sakarya’da başlatılan bu kapsamlı market denetimleri, Ramazan ayı boyunca ve bayram arifesine kadar artarak devam edecek. Valilik koordinesindeki ekipler, vatandaşın hem cebini hem de sağlığını korumak adına sabahın erken saatlerinden market kapanış saatlerine kadar sahada kalacak. Amaç; Sakaryalıların iftar ve sahur sofralarını kurarken haksız kazanç sağlayanlara kurban gitmemesini sağlamaktır.

Esnaf ve market zinciri yöneticilerine yapılan çağrıda ise etik kurallara uyulması, stokçuluktan kaçınılması ve vatandaşın alım gücünü zorlayacak suni fiyat artışlarından uzak durulması istendi. Sakarya, bu denetim modeliyle Türkiye genelinde örnek bir çalışma sergileyerek Ramazan ayına huzurla girmeyi hedefliyor.

Kaynak: Hibya Haber Ajansı