Archer Aviation, Boeing’in üç havacılık iştirakini satın alarak savunma alanında güçlü bir oyuncu haline geldi. Bu anlaşma, Archer’ın hisselerini ‘den fazla yükseltti ve şirketi karlı bir drone üreticisiyle buluşturdu. Peki bu hamle, eVTOL hayalini gerçekleştirmeye ne kadar yaklaştıracak?

Archer Aviation, Boeing’in üç havacılık iştirakini satın aldı: otonom hava taksi geliştiricisi Wisk Aero, askeri drone üreticisi Insitu ve hava sahası yazılım firması SkyGrid. Bu anlaşma, Boeing’e Archer’da bir hisse de veriyor.
Yatırımcılar bu hamleyi çok sevdi. Archer (ACHR) hisseleri Pazartesi günü %20’den fazla yükseldi ve bu satın alma, gelir öncesi bir eVTOL girişimini anında karlı bir savunma işine sahip bir şirkete dönüştürdü.
Insitu bu anlaşmanın en değerli parçası. Yıllık 200 milyon doların üzerinde gelir elde eden, karlı bir savunma drone üreticisi ve 35 ülkenin silahlı kuvvetlerine 3.500’den fazla insansız hava aracı teslim etmiş durumda.
Wisk Aero, Boeing’in yıllardır finanse ettiği otonom eVTOL geliştiricisi. Archer, Wisk’in altı nesil eVTOL uçağı tasarlayan, üreten ve uçuran tek şirket olduğunu ve 1.700’den fazla uçuş testi gerçekleştirdiğini belirtiyor. SkyGrid ise uçak tipinden bağımsız hava trafik yönetim yazılımıyla anlaşmayı tamamlıyor.
Finansal şartlar açıklanmadı. Boeing sadece satmıyor; aynı zamanda Archer’da hisse alıyor ve teknoloji paylaşım iş birliğine giriyor. Ancak satın alma fiyatı, yatırım tutarı veya hisse yüzdesi belirtilmedi. Anlaşmanın antitröst incelemesinin ardından 2026 sonuna kadar tamamlanması bekleniyor.
Archer bu anlaşmayı “fiziksel yapay zeka” alanına bir bahis olarak sunuyor. Şirket, otonomi, eVTOL uçakları ve drone’ları birleştirerek “havacılık ve savunma için uçtan uca bir fiziksel yapay zeka platformu” oluşturduğunu ve bunun Archer’ın kendi yapay zeka temel modeli ZEE’ye entegre olduğunu söylüyor.
Archer’ın kurucusu ve CEO’su Adam Goldstein, “Bu, Archer ve havacılık ile savunmada fiziksel yapay zekanın geleceği için bir dönüm noktası. Çeşitlendirilmiş bir platform olma yolunda bir sonraki büyük adım” dedi.
Boeing ise daha sade bir çerçeve çizdi: Boeing Ticari Uçak Ürün Geliştirme Başkan Yardımcısı Brian Yutko, “Bu anlaşma Boeing ve Archer için kazan-kazan. Wisk, SkyGrid ve Insitu’nun yetenek geliştirmesini ve pazara çıkış süresini hızlandırıyor” dedi.
Bu anlaşmanın bir geçmişi var. Wisk, 2021’de Archer’ı ticari sırlarını çalmakla suçlayarak dava açmış ve yıllar süren bir hukuk mücadelesi yaşanmıştı. İki şirket, 10 Ağustos 2023’te Boeing’in Archer’ın fonlama turuna yatırım yapması ve şirketlerin otonomi konusunda iş birliği yapmayı kabul etmesiyle anlaşmıştı.
Bu uzlaşmanın üzerinden tam üç yıl geçti ve şimdi Archer, Wisk’i tamamen satın aldı. Bu gelişme, Archer’ın 2024 sonlarında Anduril ile ortaklık kurarak başlattığı savunma hamlesini de hızlandırıyor. Geçen ay iki şirket, savunma ve ticari görevler için geliştirilen otonom VTOL uçağı Thunder’ı tanıtmıştı. Insitu, bu vizyona gerçek gelir ve gerçek sözleşmeler kazandırıyor.
“Fiziksel yapay zeka” etiketi çok iş yapıyor; her girişim artık basın bültenine yapay zeka ekliyor. Ancak bu kelimeyi çıkarırsanız mantık yerli yerinde: Archer, gelir öncesi bir vaatten, 200 milyon dolar geliri ve 35 ülkede uçan drone’ları olan gerçek bir savunma işine sıçradı.
Yıllardır FAA sertifikasyonu için para yakan bir şirket için Insitu’nun karlı ve nakit üreten işini satın almak, şirketi bir gecede değiştiriyor. Bu, gerçek üretim ve sözleşmelerle bilançoyu güçlendiriyor. Ancak Archer’ın ticari elektrikli uçuş vaadinden sapıp savunma işine odaklanma riski var. Bu yüzden temkinli olmakta fayda var.
Kaynak: Haber Merkezi