Türkiye ve Tayvan Afet İş Birliği

Türkiye ve Tayvan arama kurtarma alanındaki tarihi dayanışmalarını, modern dönemin getirdiği yeni afet risklerine karşı kurumsal bir zeminde güçlendirmeye devam ediyor. AKUT Arama Kurtarma Derneği ev sahipliğinde gerçekleşen ve afet yönetimi disiplinini merkeze alan yeni saha programı, her iki ülkenin operasyonel sınırlarını genişletmeyi hedefliyor.

Uluslararası Afet Yönetiminde Stratejik Ortaklık

Küresel iklim değişiklikleri ve jeolojik hareketlilikler, arama kurtarma ekipleri için sınır aşan bir yardımlaşmayı zorunlu kılıyor. Bu bağlamda, Türkiye ve Tayvan arama kurtarma misyonları, uzun yıllara dayanan köklü bir geçmişe sahip. Son olarak, Tayvan National Fire Agency (NFA) şemsiyesi altında uluslararası standartlarda operasyonlar yürüten Taiwan Special Search and Rescue Team (TSSRT) yetkilileri, Türkiye’ye kapsamlı bir çalışma ziyareti gerçekleştirdi.

Söz konusu program; ülkenin üç farklı coğrafi ve stratejik noktası olan İstanbul, Rize ve Trabzon rotasında hayata geçirildi. Temasların sadece teorik düzeyde kalmayıp doğrudan saha uygulamaları ve teknik temaslar içermesi, programın ciddiyetini ortaya koydu. Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu Temsilcisi Volkan Chih-Yang Huang‘ın da bizzat katılım gösterdiği bu önemli süreç, iki ülke arasındaki ilişkilerin afet diplomasisi çerçevesinde nasıl somutlaştığını bir kez daha kanıtladı. Amaç; yalnızca bilgi ve deneyim paylaşımını artırmak değil, gelecekte yaşanabilecek olası majör afetlerde acil durumlara müdahale kapasitesi için ortak bir dil oluşturabilmekti.

[EDİTÖRÜN NOTU / BUNU BİLİYOR MUYDUNUZ?]

• Tarihsel Dayanışma: Türkiye ve Tayvan arasındaki arama kurtarma dayanışmasının en güçlü örneği 1999 yılında yaşanmıştır. 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nde Tayvanlı ekipler Türkiye’ye yardıma koşmuş, sadece bir ay sonra meydana gelen 21 Eylül 1999 Tayvan (Jiji) Depremi’nde ise AKUT ekipleri derhal Tayvan’a giderek enkaz çalışmalarına katılmıştır.
• TSSRT’nin Küresel Rolü: Taiwan Special Search and Rescue Team, ağır kentsel arama kurtarma (USAR) standartlarında akredite edilmiş, dünyanın sayılı özel müdahale birimlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Rize’nin Zorlu Topoğrafyasında Kritik Sınav

Gerçekleştirilen eğitim programının en çok dikkat çeken aşamalarından biri, hiç şüphesiz Doğu Karadeniz Bölgesi‘nin kalbi olan Rize’de icra edilen akarsu kurtarma (Swift Water Rescue) çalışmaları oldu. Rize; kendine has yüksek debili akarsuları, sarp kayalıkları barındıran derin vadileri ve ne yazık ki sık sık karşılaşılan yıkıcı sel olayları nedeniyle, bu tür uygulamalı eğitimler açısından önemli bir merkez konumundadır. Suyun hidrodinamiğinin saniyeler içinde değişebildiği bu tehlikeli havzalarda gerçekleştirilen operasyonlar, personelin fiziksel ve mental sınırlarını en üst düzeye çıkarmaktadır.

Türkiye ve Tayvan’dan gelen uzman ekipler, Rize’nin hırçın sularında; akarsu kurtarma teknikleri, uluslararası standartlardaki emniyet prosedürleri, hidrolik sistemlere dayalı ekipman kullanımı ve kriz anında ekip organizasyonu gibi son derece spesifik konularda omuz omuza çalıştı. Suyun akış hızının ve yüzey altı akıntılarının hesaba katıldığı bu operasyonel planlama süreçleri, her iki ekibin eğitim metodolojileri üzerinde karşılıklı notlar almasını sağladı. Sadece suda değil, aynı zamanda Trabzon’da gerçekleştirilen teknik incelemeler ve İstanbul’daki temaslarda masaya yatırılan makro planlar, gelecekteki uluslararası afet müdahaleleri için kritik bir entegrasyonun sinyallerini verdi.

Kapasite Gelişimi ve Karşılıklı Öğrenme Süreci

Türkiye ve Tayvan arama kurtarma ekiplerinin bir araya gelmesi, salt bir eğitim faaliyetinin çok ötesinde, uzun vadeli bir kapasite geliştirme süreci olarak değerlendiriliyor. AKUT Arama Kurtarma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Serhat Akbel, süreç boyunca elde edilen verilerin kurumun genel stratejisi için taşıdığı değeri şu sözlerle ifade etti: “AKUT olarak afetlere hazırlık ve müdahale kapasitemizi geliştirirken uluslararası deneyim ve iş birliklerini çok değerli buluyoruz. Tayvan’daki arama kurtarma ekiplerinin özellikle afetlere hazırlık, teknik müdahale ve operasyonel organizasyon alanındaki deneyimleri bizim için önemli bir bilgi kaynağı. Aynı şekilde Türkiye’nin farklı coğrafyalarda edindiği saha tecrübelerini ve AKUT’un gönüllülük temelli arama kurtarma modelini de karşılıklı bir öğrenme sürecinin parçası olarak görüyoruz.”

Bu vizyon doğrultusunda, saha uygulamaları esnasında sadece fiziksel beceriler değil, aynı zamanda kriz anındaki karar alma mekanizmaları da test edildi. Özellikle Tayvan’ın afet yönetimi sistemindeki teknolojik altyapı ile Türkiye’nin pratik ve hızlı reaksiyon gösterme kabiliyeti sentezlendi. Uluslararası deneyim ve iş birlikleri, günümüzde sivil toplum kuruluşları ve devlet kurumlarının entegre çalışmasını zorunlu kılan bir boyuta ulaşmış durumda. Bu nedenle, iki ülkenin birikimlerinin bir potada eritilmesi, gelecekteki uluslararası afet müdahaleleri için paha biçilemez bir referans kaynağı oluşturuyor.

Yöntem, Teknik ve Operasyonel Yaklaşımların Karşılaştırılması

Afet bölgelerinde saniyelerin bile hayati bir öneme sahip olduğu gerçeği göz önüne alındığında, ekiplerin kullandığı yöntemlerin, tekniklerin ve ekipmanların uyumu büyük bir sorun olarak karşılarına çıkabilmektedir. Rize ve Trabzon’da gerçekleştirilen pratiklerde tam da bu uyum sorunu ele alındı. Uzmanların operasyonel yaklaşımların karşılaştırılması amacıyla düzenlediği simülasyonlarda, her iki ekibin arama kurtarma envanterinde bulunan hidrolik kesiciler, pnömatik kaldırma yastıkları, termal kameralar ve sismik akustik dinleme cihazları gibi ileri teknoloji ürünlerin sahadaki entegrasyonu incelendi.

Başkan Akbel, uluslararası dayanışmanın güçlü bir örneği olan bu buluşmaların önemini şu şekilde aktardı: “Bu tür ziyaretleri yalnızca bir eğitim faaliyeti olarak değerlendirmiyoruz. Farklı ülkelerden uzman ekiplerin bir araya gelmesi; yöntemlerin, tekniklerin, ekipmanların ve operasyonel yaklaşımların karşılaştırılması açısından çok kıymetli. Rize’de gerçekleştirdiğimiz akarsu kurtarma eğitimleri de bu karşılıklı paylaşımın sahaya yansıyan önemli örneklerinden biri oldu. Her iki tarafın da kendi deneyimlerini ortaya koyduğu, birlikte uygulama yaptığı ve birbirinden yeni şeyler öğrendiği bir süreç yaşadık.”

[EDİTÖRÜN NOTU / BUNU BİLİYOR MUYDUNUZ?]

• INSARAG Standartları: Birleşmiş Milletler çatısı altında faaliyet gösteren Uluslararası Arama Kurtarma Danışma Grubu (INSARAG), uluslararası afet müdahalelerinde ekiplerin ortak bir dil konuşmasını sağlar. Ekiplerin ortak tatbikat yapması, bu evrensel metodolojinin sahada kusursuz işlemesi için en önemli ön koşuldur.
• Akarsu Kurtarma (Swift Water Rescue) Dinamikleri: Hızlı akan sularda yapılan kurtarma operasyonları, standart deniz veya göl kurtarmalarından tamamen farklı bir fizik kuralları bütünü içerir. Suyun oluşturduğu ‘hidrolik döngüler’ ve ‘sifonlar’, özel eğitim almamış kurtarıcılar için ölümcül riskler barındırır.

Afetlere Hazırlıkta Uluslararası Dayanışmanın Güçlendirilmesi

Dünyanın farklı fay hatları ve iklim kuşakları üzerinde yer alan ülkeleri, doğanın yıkıcı gücü karşısında uluslararası dayanışmayı güçlendirmek zorundadır. Toplumların afetlere karşı dirençliliğinin geliştirilmesi, sadece anlık kurtarma operasyonlarıyla değil, kriz öncesi dönemde yapılan ortak eğitimler, tatbikatlar ve teknik çalışmalarla mümkündür. Programın sonunda yapılan değerlendirmelerde, Tayvan ile AKUT arasındaki iş birliğinin hız kesmeden devam etmesi kararlaştırıldı.

Olası uluslararası afet müdahalelerinde birlikte hareket etme pratiğini kusursuzlaştırmak adına; lojistik planlama, sahra hastanelerinin kurulum süreçleri, enkaz altı haberleşme protokolleri ve ekip organizasyonu gibi başlıklar, gelecekteki eğitim modüllerinin ana iskeletini oluşturacak. Afet senaryolarına yönelik ortak çalışmaların periyodik olarak tekrarlanması, ekiplerimizin birbirini daha yakından tanımasına ve afet psikolojisini birlikte yönetebilmesine olanak tanıyacak. Tüm bu adımlar, sadece iki ülkenin değil, küresel afet müdahale kapasitesinin de yukarı taşınmasına büyük bir katkı sağlayacağına şüphe yok.

Kaynak: BHA