İran Meclis Başkanı Galibaf, ABD’nin İran’ın taleplerini yerine getirmemesi halinde Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını açıkladı. Boğazdan geçen gemi sayısı son 10 günün ortalamasının çok altında. Peki İran’ın şartları neler ve bu kriz enerji piyasalarını nasıl etkiliyor?

ANKARA – BHA
İran, dünya enerji sevkiyatının kalbinde yer alan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için ABD’nin adım atmasını bekliyor. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Washington yönetiminin Tahran’ın taleplerini yerine getirmemesi ve verdiği taahhütleri uygulamaması halinde boğazın açılmayacağını net bir dille duyurdu.
Galibaf, İran’ın hem müzakere masasında hem de sahada mücadele yürütmesi gerektiğini vurgulayarak, uygun zamanda diplomasi yoluyla sahadaki kazanımların güçlendirileceğini söyledi. Meclis Başkanı ayrıca ülkesinin düşmanlarına karşı askeri güç kullanmaktan çekinmeyeceğini ifade etti.
Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın açılmasını ABD ile yürütülen müzakerelerin seyrine ve savaşın sona ermesine bağlamış durumda. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 12 Eylül’de yaptığı açıklamada, ABD’nin ablukayı ve saldırıları durdurması halinde boğazın açılabileceğini belirtmişti.
İranlı yetkililerin önceki açıklamalarında öne çıkan diğer şartlar şöyle sıralanıyor:
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ndeki petrol ve doğal gaz sevkiyatı açısından dünyanın en kritik geçiş noktalarından biri olmayı sürdürüyor. Reuters’ın 18 Eylül tarihli verilerine göre, bir önceki gün boğazdan yalnızca dört ticari yük gemisi geçti. Bu sayı, son 10 günlük ortalamanın oldukça altında kaldı. Aynı dönemde bazı LNG gemilerinin de boğazın dışında yeniden görülmeye başladığı bildirildi.
Boğazdaki düşük gemi trafiği, bölgedeki çatışmaların enerji taşımacılığı üzerindeki baskısını gözler önüne seriyor. Çatışmalar öncesinde dünya petrol ve doğal gaz sevkiyatlarının yaklaşık beşte biri bu güzergahtan geçiyordu. Bölgedeki güvenlik sorunları nedeniyle sevkiyatların azalması, enerji arzı ve petrol fiyatları açısından uluslararası piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.
Bölgede yalnızca Hürmüz Boğazı değil, Kızıldeniz’in güneyindeki Babu’l Mendeb Boğazı’nda yaşanan gelişmeler de enerji taşımacılığı üzerindeki baskıyı artırıyor. Reuters, Yemen’deki Husilerin bölgedeki ilerleyişi ve Suudi Arabistan’ın hava saldırılarının ardından Babu’l Mendeb güzergahındaki ticari gemi trafiğinin de gerilediğini bildirdi.
İran’ın son açıklamasıyla birlikte Hürmüz Boğazı’nın geleceği, ABD ile yürütülen temaslar ve bölgedeki çatışmaların seyriyle bağlantılı olmaya devam ediyor.
Kaynak: BHA DÜNYA