Halep’te Silahlar Sustu: Hükümet Ateşkes İlan Etti

Ortadoğu’nun kanayan yarası ve tarihi mirasıyla bilinen Halep, günlerdir devam eden şiddetli çatışmaların ardından bu sabah kritik bir dönemece girdi. Şehrin sokaklarında yankılanan silah sesleri, yerini tedirgin bir bekleyişe bıraktı. Suriye’de Beşar Esad rejiminin 2024 yılı sonlarında devrilmesinin ardından kurulan yeni hükümet ile Kürt gruplar arasındaki gerilim tırmanırken, Suriye Savunma Bakanlığı’ndan gelen son dakika açıklaması bölgede tansiyonu bir nebze olsun düşürdü. Yapılan resmi duyuruyla, Halep’te ateşkes ilanı resmen yürürlüğe girdi.

Sokağa Çıkma Yasağından Ateşkese: Baş Döndüren Trafik

Halep’te son 24 saatte yaşananlar, bölgedeki siyasi ve askeri dengelerin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Suriye Savunma Bakanlığı’nın ateşkes kararını duyurmasından sadece saatler önce, sahadaki askeri birimler şehrin altı farklı bölgesinde sokağa çıkma yasağı ilan etmişti. Halkın evlerine kapandığı, sokakların boşaldığı ve operasyon korkusunun zirveye çıktığı bu anların hemen ardından gelen “silahları susturma” kararı, hem yerel halkta hem de uluslararası gözlemcilerde şaşkınlık yarattı.

Şehrin özellikle Kürt nüfusun yoğunlukta olduğu mahallelerine yönelik günlerdir süren askeri baskı ve bombardıman, yerini sessizliğe bıraktı. Hükümet güçlerinin bu ani manevrasının arkasında, sahada artan sivil kayıplar mı yoksa perde arkasında yürütülen diplomatik pazarlıklar mı olduğu henüz netlik kazanmadı. Ancak bilinen bir gerçek var ki; Halep sokakları, barut kokusunun dağılmasını bekleyen tedirgin sivillerle dolu.

Yeni Dönemin İlk Büyük Sınavı

Bu çatışmalar, Suriye’nin yakın tarihindeki en büyük kırılmalardan biri olan 2024 sonundaki iktidar değişikliğinin ardından yaşanan en ciddi kriz olarak kayıtlara geçti. Beşar Esad’ın devrilmesiyle kurulan ve ülkeyi yeniden birleştirme iddiasındaki “Yeni Suriye Hükümeti”, otoritesini sağlamlaştırmaya çalışırken, sahadaki en büyük askeri güçlerden biri olan Kürt liderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri (SDF) ile karşı karşıya geldi.

Siyasi müzakerelerin tıkandığı, masada çözüm bulunamayan sorunların sahada silaha sarılarak çözülmeye çalışıldığı bu süreç, ülkenin “normalleşme” sürecinin ne kadar sancılı geçeceğinin de bir işareti. Her iki taraf da Salı günü başlayan çatışmaların fitilini karşı tarafın ateşlediğini iddia ediyor. Karşılıklı suçlamalar havada uçuşurken, olan yine ateş hattında kalan sivillere oluyor.

[EDİTÖRÜN NOTU / BUNU BİLİYOR MUYDUNUZ?]

• Halep’in Demografik Mozaiği: Halep, tarih boyunca Arapların, Kürtlerin, Türkmenlerin ve Ermenilerin bir arada yaşadığı kozmopolit bir yapıya sahipti.
• Ancak 2011’de başlayan iç savaş ve ardından gelen göç dalgaları, şehrin demografisini defalarca değiştirdi.
• Şu anki çatışmalar, şehrin kuzeyindeki mahallelerde yoğunlaşan Kürt nüfus ile merkezi hükümet güçleri arasındaki “alan hakimiyeti” mücadelesinin bir sonucudur.

Binlerce İnsan Yollara Düştü

Siyasi ve askeri çekişmelerin gölgesinde, Halep’te büyük bir insani dram yaşanıyor. Yerel yetkililerden alınan bilgilere göre, çatışmaların şiddetlendiği son birkaç gün içinde sivillere yönelik yapılan “şehri terk edin” çağrıları karşılık buldu, ancak bu durum büyük bir göç dalgasını tetikledi. Can güvenliği endişesi taşıyan 40 binden fazla kişi, yanlarına alabildikleri birkaç parça eşyayla birlikte evlerini terk etti.

Kadınların, çocukların ve yaşlıların oluşturduğu göç kafileleri, şehrin daha güvenli bölgelerine veya kırsal alanlara doğru hareket halinde. Sokak çatışmalarında şu ana kadar teyit edilen bilgilere göre en az 21 kişi hayatını kaybetti. Ancak yerel kaynaklar, enkaz altındaki bölgelere ulaşıldıkça veya hastane kayıtları güncellendikçe bu sayının artmasından endişe ediyor.

Müzakere Masasından Sokak Çatışmasına: Süreç Nasıl Tıkandı?

Halep’te ateşkes ilanı ile sonuçlanan bu kanlı haftanın arka planında, diplomatik masada çözülemeyen derin anlaşmazlıklar yatıyor. 2024 yılının sonlarında Beşar Esad rejiminin devrilmesi, Suriye için yeni bir sayfa açmış olsa da, kitabın içeriği henüz tam anlamıyla yazılamadı. Şam’da kurulan ve uluslararası toplum tarafından “Suriye’nin Yeni Hükümeti” olarak tanınan yönetim ile ülkenin kuzey ve doğusunda hakimiyet kuran Kürt liderliğindeki SDF (Suriye Demokratik Güçleri) güçleri arasında aylardır süren siyasi müzakereler, “yetki paylaşımı” ve “bölgesel özerklik” konularında tıkanma noktasına geldi.

Salı günü patlak veren çatışmalar, aslında bu siyasi çıkmazın sahaya yansımasından ibaretti. Her iki tarafın da “ilk kurşunu karşı taraf sıktı” diyerek birbirini suçlaması, güven bunalımının ne kadar derin olduğunu gösteriyor. Yeni hükümet, ülkenin tamamında merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek ve “devlet egemenliğini” hissettirmek isterken; SDF kanadı, iç savaş boyunca elde ettiği kazanımları ve fiili özerklik statüsünü korumakta ısrar ediyor. Halep, bu iki farklı vizyonun en sert şekilde çarpıştığı, sembolik ve stratejik bir “bilek güreşi” sahasına dönüşmüş durumda.

“Yeni Suriye”nin Sancılı Doğumu

Esad sonrası dönemde Suriye’nin hızla istikrara kavuşacağı beklentisi, Halep sokaklarındaki son görüntülerle büyük bir darbe aldı. Ordu birliklerinin şehrin Kürt ağırlıklı bölgelerine yönelik başlattığı ve ağır silahların kullanıldığı operasyonlar, “Yeni Suriye”nin de eski reflekslerden tam anlamıyla kurtulamadığını düşünenlerin sayısını artırdı. Ateşkes ilanından hemen önce, ordunun altı bölgede sokağa çıkma yasağı ilan etmesi, askeri kanadın sorunu “güvenlikçi politikalarla” çözme eğiliminde olduğunu gösteriyordu. Ancak bu karardan saatler sonra gelen ateşkes adımı, hükümet içindeki farklı dinamiklerin veya uluslararası baskıların devreye girdiğine işaret ediyor.

Analistler, bu çatışmayı “Yeni Suriye” hükümetinin en büyük sınavlarından biri olarak görüyor. Halep’te sağlanacak kalıcı bir sükunet veya yeniden başlayacak bir çatışma dalgası, ülkenin geri kalanındaki dengeleri de domino etkisiyle değiştirebilir. Müzakere masasında çözülemeyen düğümlerin, şehirlerin yıkılması pahasına kılıçla kesilmeye çalışılması, Suriye halkının en büyük korkusu olmaya devam ediyor.

Harabeye Dönen Sokaklar ve Belirsiz Gelecek

Çatışmaların durmasıyla birlikte, Halep’in üzerine çöken toz bulutu dağılmaya başlarken, ortaya çıkan tablo savaşın acımasız yüzünü bir kez daha gösterdi. Tarihi dokusuyla bilinen kadim şehir, son yıllarda gördüğü yıkımlara bir yenisini daha ekledi. Mermilerin dövdüğü binalar, kepenkleri inmiş iş yerleri ve sokaklara terk edilmiş barikatlar, 40 bin kişinin neden apar topar kaçtığının sessiz tanıkları gibi duruyor. Şehri terk eden ailelerin büyük bir kısmı, geçici barınma merkezlerinde veya kırsal bölgelerdeki akrabalarının yanında, endişeli bir bekleyiş içinde.

Ateşkesin ne kadar süreceği, evlerini terk edenlerin geri dönüp dönemeyeceği ve sokağa çıkma yasağının tamamen kaldırılıp kaldırılmayacağı şu an için belirsizliğini koruyor. Yerel kaynaklar, ordunun stratejik noktalardan çekilmediğini, sadece operasyonel faaliyetlerini durdurduğunu bildiriyor. Bu durum, ateşkesin “kalıcı bir barış”tan ziyade, “taktiksel bir mola” olabileceği endişesini doğuruyor.

Trakyalife Perspektifi: Barış Pamuk İpliğine Bağlı

Trakyalife editörleri olarak bölgedeki gelişmeleri analiz ettiğimizde, Suriye’deki “normalleşme” sürecinin hala çok kırılgan bir zeminde ilerlediğini görüyoruz. Stockholm merkezli haber ajanslarının geçtiği “ateşkes” bilgisi, kısa vadede kanı durdursa da, siyasi çözüm bulunmadığı sürece silahların yeniden konuşması an meselesi olabilir.

Halep’teki bu gerilim, sadece Suriye’nin iç meselesi değil, bölgesel istikrarı da yakından ilgilendiren bir konu. Türkiye sınırına yakınlığı ve demografik yapısı nedeniyle Halep’teki her kıvılcım, komşu ülkelerde de dikkatle izleniyor. Yeni hükümetin Kürt gruplarla kuracağı ilişki biçimi, önümüzdeki dönemin yol haritasını belirleyecek. Şimdilik silahlar sustu, ancak Halep halkı için huzurlu bir uyku henüz çok uzak görünüyor. Trakyalife olarak, sınırımızın hemen ötesindeki bu kritik süreci ve ateşkesin sahadaki yansımalarını anbean takip edip sizlere aktarmaya devam edeceğiz.

Kaynak: Hibya Haber Ajansı