Gobi’de Tuzla Çalışan Dev Güneş Santrali: Pil Yok

Çin’in Gobi Çölü’nde dev bir güneş santrali, gün batımından sonra elektrik üretmeye devam ediyor. Sırrı ise lityum pil değil, erimiş tuz. China Three Gorges Corporation (CTG)‘un 1 GW kapasiteli Hami projesi, dünyanın en büyük hibrit güneş santrali olarak ticari işletmeye alındı.

Santral Nasıl Çalışıyor?

Hami kompleksi, 900 MW standart güneş paneli ile 100 MW yoğunlaştırılmış güneş enerjisi (CSP) ünitesini birleştiriyor. Toplam yatırım 3,53 milyar Yuan (yaklaşık 480 milyon dolar). Gündüzleri PV dizisi tam yükte şebekeye enerji verirken, CSP ünitesi farklı bir iş yapıyor: 260 bin takip aynası, güneş ışığını odaklayarak erimiş tuzu 550°C’ye ısıtıyor. Bu ısı depolanıyor ve güneş battıktan sonra buhar üretip türbini döndürmek için kullanılıyor.

8 Saat Gece Üretimi

Gece üretimi tam 1 GW değil, 100 MW’lık CSP ünitesinden geliyor. Ancak bu, güneş enerjisinin en büyük sorununu çözüyor: kesintisiz enerji. CTG, doğrusal Fresnel tasarımı kullanarak ısıl dönüşüm verimliliğini geleneksel sistemlere göre %10 artırdığını belirtiyor.

Ticari İşletme ve Rekorlar

Santral, 1 Temmuz’da ticari işletmeye alındı ancak ilk kez 18 Eylül 2025’te şebekeye bağlandı. O zamandan beri sürekli yükte çalışarak bölgesel şebekeye 6,54 milyon kWh elektrik sağladı. Tam kapasitede yılda 2,07 TWh üretim yapması bekleniyor; bu da yaklaşık 830 bin hanenin tüketimine denk. Yıllık 1,63 milyon ton CO2 azaltımı hedefleniyor.

Dünyanın En Büyüğü

Hami, Dubai’deki 950 MW’lık Noor Energy 1 santralini tahtından indirerek dünyanın en büyük CSP-PV hibriti oldu. Çin, her güneş formatında rekor kırmaya devam ediyor: 3 GW Gobi çiftliği, 1 GW açık deniz santrali ve daha fazlası. Erimiş tuz depolama yeni cephe.

Tuz vs. Lityum

CSP’nin ısıl depolaması, pillerden farklı bir işe odaklanıyor. Proje direktörü Niu Jianle, “Lityum piller kısa süreli tepe tıraşlama için tasarlanırken, CSP büyük kapasite, uzun deşarj döngüleri ve sıfır işletme emisyonu sunuyor” diyor. Ancak CSP tarihsel olarak PV+pilden daha pahalı. Asıl test, Hami’nin bu 8 saati yıllar boyu yeterince ucuza sağlayıp sağlayamayacağı.

Çin bu teknolojiye güveniyor. CTG, Hami üssünü ikinci fazda 3 GW’a çıkarmayı planlıyor. China Energy Engineering Corp ise yakınlarda 1,5 GW’lık başka bir hibrit için temel attı bile.

Asıl ilginç olan “dünyanın en büyüğü” unvanı değil; Çin’in erimiş tuz depolamayı endüstriyelleştirmesi. Şüpheci bakış haklı: CSP’nin maliyeti PV+lityuma karşı kaybetti. 100 MW’lık blok, 1 GW’lık bir santral değil. Piller ucuzlamaya devam ederken bu teknolojinin geleceği belirsiz. Yine de keşfedilmeye değer bir proje.

Kaynak: Haber Merkezi