1965’te kaçırılan Çingene Kızı Mozaiği’nin 13. parçası 60 yıl sonra Türkiye’ye döndü. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın diplomatik ve hukuki çabaları sonucu iade edilen eser, Zeugma Mozaik Müzesi’nde sergilenecek. Bakan Ersoy, ‘Eksik parçalar yerine döndükçe hafızamız da tamamlanıyor’ dedi.

1965 yılında yasa dışı yollarla ABD’ye kaçırılan Çingene Kızı Mozaiği‘nin 13. paneli, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın diplomatik ve hukuki çabaları sonucunda Türkiye’ye iade edildi. Eser, Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi’nde düzenlenen törenle teslim alındı. Bakan Mehmet Nuri Ersoy, mozaiğin yalnızca Gaziantep’in değil, Türkiye’nin dünyaya açılan en önemli kültürel simgelerinden biri olduğunu vurguladı.
Daha önce mozaiğe ait 12 panel Türkiye’ye kazandırılmış ve 2018’den beri Zeugma Mozaik Müzesi’nde sergileniyordu. 13. panel ise Grenoble Alpes Üniversitesi‘nden Dr. Camila Felag’ın araştırmaları ve Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay‘ın bilimsel değerlendirmeleri sayesinde aynı kompozisyona ait olduğu belirlendi. Bakanlık araştırmalarında eserin satışa çıkarıldığı tespit edilince ABD makamlarıyla temasa geçildi.
Uluslararası müzayede takip çalışmaları sırasında panelin yeniden satışa sunulduğu belirlenince iade süreci başlatıldı. ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi‘nin yürüttüğü sürecin tamamlanmasının ardından eser Türkiye’ye iade edildi.
Bakan Ersoy, kültür varlıklarının sadece sanat eseri olmadığını, ait olduğu tarihi ve kültürel bağlam içinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. 13. panelin mozaiğin bilimsel açıdan daha bütüncül incelenmesine katkı sağlayacağını ifade eden Ersoy, “Eksik parçalar yerine döndükçe yalnızca bir mozaiği tamamlamıyor; aynı zamanda zedelenen tarihî hafızamızı onarıyor ve kültürel mirasımızı yeniden bütünleştiriyoruz” dedi.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye’nin kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelesini kararlılıkla sürdürdüğünü belirterek, ABD ile 2021’de imzalanan kültür varlıklarının korunmasına yönelik mutabakat zaptının bu yıl yeni bir beş yıllık dönem için uzatıldığını açıkladı. 2002’den bu yana yurt dışına kaçırılan 13 bin 454 kültür varlığının Türkiye’ye iade edildiğini, bunların 9 bin 139’unun son sekiz yılda ülkeye kazandırıldığını söyledi.
Kaçak kazılar ve kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelenin hem yurt içinde hem de uluslararası platformlarda sürdüğünü vurgulayan Ersoy, Türkiye’nin tarihi ve kültürel mirasına ait her eserin ait olduğu topraklara dönene kadar çalışmaların aynı kararlılıkla devam edeceğini ifade etti.
Kaynak: BHA