Kamuda Görme Engelli İstihdamında Rekor Artış

Türkiye’de sosyal devlet anlayışının en önemli göstergelerinden biri olan “fırsat eşitliği” ilkesi, son yıllarda atılan adımlarla somut bir gerçekliğe dönüşmeye devam ediyor. Dezavantajlı grupların toplumsal yaşama tam katılımı, sadece bir temenni olmaktan çıkıp devlet politikalarının merkezine yerleşmiş durumda. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, kamuoyunu heyecanlandıran son açıklamasında, engelli vatandaşların istihdamına yönelik tarihi verileri paylaştı. Özellikle görme engelli vatandaşların kamudaki varlığının, geçmişle kıyaslanamayacak bir seviyeye ulaşması, “engelsiz Türkiye” hedefine doğru emin adımlarla yüründüğünü bir kez daha gözler önüne serdi.

Engelleri Kaldıran Rakamlar: 15 Katlık Dev Dönüşüm

Toplumların gelişmişlik düzeyi, sadece ekonomik verilerle veya altyapı yatırımlarıyla değil, o toplumun en dezavantajlı bireylerine sunduğu imkanlarla ölçülür. Bu bağlamda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın paylaştığı veriler, Türkiye’nin son çeyrek asırda geçirdiği zihniyet devrimini de ortaya koyuyor. Bakan Göktaş, göreve geldikleri günden bu yana engelli vatandaşların toplumsal yaşama uyumlarını sağlamak ve yaşam kalitelerini artırmak adına gece gündüz çalıştıklarını vurguladı.

Verilen mücadelenin meyvelerini topladıklarını belirten Göktaş, hafızaları tazeleyen bir kıyaslama yaptı. 2002 yılında Türkiye genelinde kamuda çalışan engelli memur sayısı sadece 5 bin 777 iken, aradan geçen sürede uygulanan pozitif ayrımcılık politikaları ve yasal düzenlemelerle bu sayı katlanarak arttı. Bugün gelinen noktada, rakamın 15 kat artışla 82 bin 626’ya ulaşması, on binlerce haneye giren maaş, on binlerce birey için ekonomik özgürlük ve hepsinden önemlisi “ben de varım” diyebilme onuru anlamına geliyor. Bu artış, sadece istatistiki bir veri değil, aynı zamanda sosyal adaletin tesisi adına atılmış devasa bir adım olarak yorumlanıyor.

[EDİTÖRÜN NOTU / BUNU BİLİYOR MUYDUNUZ?]

• EKPSS Nedir? Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS), Türkiye’de engelli vatandaşların eğitim durumlarına ve engel gruplarına göre (görme, işitme, zihinsel vb.) adil bir şekilde yarışarak memur olmalarını sağlayan, dünyada örnek gösterilen merkezi bir sınav sistemidir. Bu sistem sayesinde atamalar şeffaf ve liyakate dayalı olarak gerçekleşmektedir.

Karanlığa Işık Olan İstihdam: Görme Engelliler

İstihdam verilerinin detaylarına inildiğinde, özellikle görme engelli vatandaşlar için sağlanan olanaklar dikkat çekiyor. Görme engelli bireylerin, teknolojinin ve erişilebilir ofis ortamlarının gelişmesiyle birlikte kamuda üstlendikleri rollerin çeşitliliği her geçen gün artıyor. Bakan Göktaş’ın açıkladığı Görme Engelli İstihdamı verileri, bu grubun kamudaki gücünü net bir şekilde ortaya koydu.

2025 yılı sonu itibarıyla yapılan incelemelerde, kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan görme engelli memur sayısının 13 bin 385’e ulaştığı belirtildi. Bu rakam, kamudaki toplam engelli istihdam pastasının yüzde 16,2’lik önemli bir dilimini oluşturuyor. Görme engelli vatandaşların öğretmenlikten santral memurluğuna, avukatlıktan uzman kadrolarına kadar pek çok farklı pozisyonda görev alması, engellerin zihinlerde başladığını ve fırsat verildiğinde nelerin başarılabileceğini kanıtlıyor. Bakanlık, bu sayıyı sadece niceliksel bir başarı olarak görmüyor; aynı zamanda toplumsal önyargıların kırılması adına stratejik bir kazanım olarak değerlendiriyor.

Şubat Ayında Yeni Bir Müjde Daha Geliyor

Mevcut rakamların başarısıyla yetinmeyen Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, istihdam kapılarını aralamaya devam ediyor. Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, gelecek dönem planlamalarına dair yaptığı açıklamada, umut bekleyen binlerce adaya da müjdeyi verdi. İçinde bulunduğumuz yılın Şubat ayında gerçekleştirilecek yeni atama dalgasıyla birlikte, 1573 engelli vatandaşın daha kamu kurumlarına yerleştirileceği duyuruldu.

Bu yeni alım, sadece bir işe yerleştirme süreci değil, aynı zamanda 1573 ailenin daha geleceğe güvenle bakmasını sağlayacak bir sosyal destek hamlesi niteliğinde. Bakan Göktaş, devletin şefkatli elinin her zaman vatandaşın omzunda olacağını belirterek, atamaların hız kesmeden süreceğinin sinyallerini verdi. Özellikle genç engelli bireylerin hayata tutunması ve üretken bireyler olarak toplumda yer edinmesi için bu atamalar hayati önem taşıyor…

Görünmeyen Kahramanlara Destek: Evde Bakım Yardımı

İstihdam, engelli bireylerin hayata katılımı için ne kadar önemliyse, ağır engeli nedeniyle çalışma hayatına dahil olamayan vatandaşların ve onlara bakım veren ailelerin desteklenmesi de sosyal devletin o kadar büyük bir sorumluluğudur. Bakan Göktaş’ın açıklamalarında geniş yer ayırdığı “Evde Bakım Yardımı”, tam da bu noktada devreye giriyor. Çoğu zaman evin dört duvarı arasında kalan, büyük bir fedakarlıkla yakınlarının bakımını üstlenen aile bireyleri, devletin bu desteğiyle nefes alıyor.

Bakanlığın verilerine göre, “Evde Bakım Yardımı” uygulaması, Türkiye genelinde devasa bir sosyal koruma kalkanına dönüşmüş durumda. Bakıma ihtiyaç duyan tam bağımlı yakınlarının bakımını üstlenen aylık ortalama 517 bin vatandaşımız, bu yardımdan düzenli olarak faydalanıyor. Bu rakam, yarım milyondan fazla haneye devletin şefkat elinin uzandığını gösteriyor. Ancak açıklanan 2025 Aralık ayı verileri, bu yardımın Görme Engelli İstihdamı ve yaşam desteği konusundaki kırılımını da netleştirdi.

Açıklanan verilere göre, sadece görme engelli bireyler özelinde bakıldığında, toplam 47 bin 794 kişi için evde bakım yardımı ödeniyor. Bu verinin cinsiyet dağılımı ise ilginç bir istatistiği ortaya koyuyor: Yardımdan faydalanan görme engelli bireylerin 21 bin 345’ini kadınlar, 26 bin 449’unu ise erkekler oluşturuyor. Bu sayılar, devletin sadece çalışan engelliye değil, bakıma muhtaç durumdaki engelliye de sahip çıktığının en somut kanıtı olarak kayıtlara geçiyor.

Rakamların Arkasındaki İnsan Hikayeleri

Bakan Göktaş’ın paylaştığı bu istatistikler, aslında soğuk rakamlardan çok daha fazlasını ifade ediyor. Evde Bakım Yardımı, engelli bireyin kendi evinde, ailesinden ve sosyal çevresinden koparılmadan bakılmasını teşvik eden bir model olarak dünyada da takdir topluyor. Kurumsal bakımın soğukluğu yerine, aile sıcaklığında bir yaşam sürmeyi mümkün kılan bu ekonomik destek, ailelerin maddi yükünü hafifleterek engelli bireylerine daha iyi şartlarda bakabilmelerine olanak tanıyor.

Özellikle görme engelli bireylerin günlük yaşam aktivitelerinde karşılaştıkları zorluklar düşünüldüğünde, onlara refakat eden yakınlarına sağlanan bu ödeme, “görünmeyen emeğin” devlet tarafından takdir edilmesi anlamına geliyor. Bakanlık, bu yardımların aksamadan sürdürülmesi ve kapsamın ihtiyaçlara göre güncellenmesi konusunda titiz bir çalışma yürütüyor.

Rehabilitasyon Merkezlerinde Yeni Bir Hayat

Engelli vatandaşlar için yapılan çalışmalar sadece maaş bağlamak veya iş bulmakla sınırlı kalmıyor; onların bağımsız yaşam becerilerini kazanması da hayati önem taşıyor. Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, İstanbul ve Ankara’daki rehabilitasyon merkezlerinde yürütülen çalışmalara da değinerek, eğitimin dönüştürücü gücüne dikkat çekti.

Görme engelli bireylerin baston kullanımından Braille alfabesine, bilgisayar teknolojilerinden günlük yaşam becerilerine kadar pek çok alanda eğitim aldığı bu merkezler, adeta birer “hayat okulu” işlevi görüyor. Bakan Göktaş, bu merkezlerde temel eğitim sürecini başarıyla tamamlayan 5 bin 109 görme engelli bireyin sertifika almaya hak kazandığını gururla duyurdu.

Bu sertifikalar, sadece birer kağıt parçası değil; o bireylerin artık başkasına bağımlı olmadan sokakta yürüyebileceğinin, teknolojiyi kullanarak dünyayla iletişim kurabileceğinin ve kendi potansiyellerini gerçekleştirebileceğinin birer belgesi. İstanbul ve Ankara gibi metropollerdeki bu merkezlerin başarısı, modelin diğer illere de yaygınlaştırılması adına umut veriyor.

Sonuç olarak; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın paylaştığı bu kapsamlı tablo, Türkiye’de engelli hakları konusunda alınan mesafeyi net bir şekilde özetliyor. 15 kat artan memur sayısından, on binlerce haneye giren bakım aylıklarına ve rehabilitasyon başarılarına kadar her veri, “Engelsiz Türkiye” vizyonunun birer yapı taşı. Trakyalife ekibi olarak, toplumun her kesimini ilgilendiren bu tür gelişmeleri ve Şubat ayında yapılacak yeni atamaları yakından takip edip sizlere duyurmaya devam edeceğiz.

Kaynak: Hibya Haber Ajansı