Fransa’da Haksız Hapis Yatan Türk İşçiye Tazminat

Fransa’da yaşayan ve inşaat sektöründe alın teri dökerek geçimini sağlayan bir Türk vatandaşının hayatı, 2021 yılında asılsız iddialarla altüst oldu. Tam 800 gün boyunca özgürlüğünden mahrum kalan ve hukuk mücadelesinden vazgeçmeyen vatandaşımız, suçsuzluğunun kanıtlanmasının ardından açtığı tazminat davasını kazanarak adaletin geç de olsa tecelli etmesini sağladı.

Adalet Mücadelesinde Üç Yıllık Zorlu Süreç

Fransa’nın hukuk sisteminde detention provisoire olarak adlandırılan tutuklu yargılama süreci, bazen telafisi güç mağduriyetlere yol açabiliyor. 2021 yılında asılsız suçlamalarla karşı karşıya kalarak Fransa‘da tutuklanan Türk vatandaşı, yaklaşık üç yıl süren bir hukuk labirentinin içine itildi. İnşaat işçisi olarak çalışan ve ailesinin geçimini sağlayan vatandaşımız, bu süreçte sadece hürriyetini değil, ekonomik gücünü ve sosyal bağlarını da kaybetme noktasına geldi.

Yargılama süreci boyunca suçsuz olduğunu her fırsatta dile getiren vatandaşımız için karar anı, üç yılın sonunda geldi. Mahkeme heyeti, dosyadaki delilleri ve savunmaları inceledikten sonra somut bir suç unsuruna rastlanmadığına hükmederek takipsizlik kararı verdi. Bu karar, çekilen acıların hukuken tanınması adına ilk büyük adım oldu. Ancak 800 günlük kayıp zamanın bir karşılığı olması gerekiyordu.

800 Günlük Özgürlük Kısıtlaması: Cezaevi ve Ev Hapsi

Yaşanan mağduriyetin boyutları, sadece dört duvar arasında geçen süreyle sınırlı kalmadı. Ham metinden elde edilen verilere göre, Türk vatandaşı toplamda 460 gün boyunca kapalı cezaevinde demir parmaklıklar ardında yaşadı. Tahliye kararı sonrası ise özgürlüğüne tam anlamıyla kavuşamadı; tam 300 gün boyunca ayağında elektronik kelepçe ile ev hapsinde tutuldu.

Bu süreç, modern hukuk sistemlerinde özgürlük ve güvenlik hakkı kapsamında değerlendirilen en ağır kısıtlamalardan biri olarak kabul ediliyor. Kişinin sosyal hayatından izole edilmesi, işine gidememesi ve psikolojik baskı altında tutulması, tazminat miktarının belirlenmesinde temel kriterleri oluşturdu. Mağdur vatandaş, uğradığı bu ağır haksızlık karşısında Fransız Devleti aleyhine 120 bin Euro tazminat talebiyle dava açtı.

[EDİTÖRÜN NOTU / BUNU BİLİYOR MUYDUNUZ?]

• Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi‘nin 5. maddesi, haksız yere tutuklanan herkesin tazminat hakkına sahip olduğunu garanti altına alır.
• Fransa’da haksız tutuklama tazminatı hesaplanırken; kişinin yaşı, sabıka kaydı, ailevi durumu ve mesleki kaybı en önemli parametrelerdir.
• Elektronik kelepçe ile ev hapsi, hukuki statü bakımından “özgürlüğü kısıtlayıcı tedbir” sayılır ve tazminat hakkı doğurur.

Tazminat Pazarlığında Mahkemenin Nihai Kararı

Dava sürecinde Fransız Devleti ve savcılık makamı, yaşanan mağduriyeti kabul ederek çeşitli tekliflerde bulundu. Devlet kanadı başlangıçta 62 bin Euro ödemeyi teklif ederken, savcılık makamı çıtayı biraz daha yükselterek 72 bin Euro ödenmesi yönünde görüş bildirdi. Ancak mahkeme heyeti, tüm bu teklifleri ve mağdurun taleplerini titizlikle inceleyerek orta bir yol belirledi.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda, Fransa’da haksız hapis tazminatı davasında mahkeme toplamda 66 bin Euro ödenmesine hükmetti. Bu rakamın dağılımı, adaletin nasıl ince elenip sık dokunduğunu da gözler önüne seriyor. Mahkeme, sadece hapiste geçen günleri değil, ev hapsindeki kısıtlamaları ve ekonomik kayıpları da ayrı kalemler altında değerlendirdi.

Aileden Uzak Kalmanın Yarattığı Manevi Yıkım

Mahkeme heyetinin 66 bin Euro tazminat kararını verirken üzerinde en çok durduğu husus, mağdurun ailevi bağlarının koparılması oldu. Fransa’da haksız yere hapis yatan Türk vatandaşının daha önce hiçbir suç kaydının bulunmaması, adaletin kantarına konulan ilk önemli unsurdu. Ancak asıl “ağırlaştırıcı sebep”, babalık ve eş olma hakkının elinden alınması olarak kayıtlara geçti.

Söz konusu vatandaşın eşinden ve 4 çocuğundan, özellikle de gelişim çağındaki küçük yaştaki evlatlarından 460 gün boyunca ayrı kalması, telafisi imkansız bir manevi zarar olarak nitelendirildi. Mahkeme, bu duygusal kopuşu ve hürriyeti kısıtlanan kişinin ailesine hasret kalmasını tazminat miktarını artıran temel faktör olarak gördü. Üstelik tahliye sonrası uygulanan elektronik kelepçe sürecinde, ev hapsinin ailesinin yaşadığı yerden uzak bir noktada infaz edilmesi, mağduriyetin katlanarak artmasına neden oldu. Bu kapsamda mahkeme, sadece cezaevi süreci için 38 bin Euro, ev hapsi süreci için ise 12 bin Euro olmak üzere toplamda 50 bin Euro manevi tazminat ödenmesine hükmetti.

Maddi Kayıplar ve Reddedilen Talepler

Bir inşaat işçisi olarak geçimini sağlayan vatandaşımız için hürriyet kaybı, aynı zamanda ekmek teknesinin kapanması anlamına geliyordu. Maddi tazminat hesaplamalarında, kişinin hapis kalmasaydı elde edeceği muhtemel gelirler masaya yatırıldı. Mahkeme, işçinin aylık maaş bordrolarını ve sektördeki çalışma koşullarını baz alarak yaptığı projeksiyonda, hapis süresince %80 ihtimalle yaşanacak kazanç kaybı üzerinden bir hesaplama yaptı. Bu hesaplama neticesinde, kişinin ekonomik zararlarını karşılamak amacıyla 16 bin Euro maddi tazminat ödenmesi kararlaştırıldı.

Ancak hukuk mücadelesinde her talep olumlu sonuçlanmadı. Mağdur vatandaşın avukatları aracılığıyla talep ettiği emeklilik prim kaybı ödemesi, Fransız yargısı tarafından geri çevrildi. Mahkeme, bu talebin karşılanabilmesi için sunulan belgelerin yetersiz olduğunu ve gelecekteki emeklilik haklarının doğrudan bu sürece bağlanamayacağını gerekçe göstererek talebi reddetti. Sonuç olarak, hem manevi hem de maddi kalemlerin birleşimiyle Fransa’da haksız tutuklama mağduru vatandaşımıza ödenecek miktar kesinleşmiş oldu.

Fransa Hukukunda Haksız Tutuklama ve Türk Vatandaşlarının Hakları

Bu olay, Avrupa’da yaşayan gurbetçilerimiz için de emsal niteliği taşıyor. Fransa yargı sistemi, haksız tutuklamalarda oldukça katı tazminat kurallarına sahip olsa da, profesyonel bir hukuk mücadelesiyle hak aramanın mümkün olduğunu bir kez daha gösterdi. Fransa’da yaşayan Türkler, benzer bir durumla karşılaştıklarında mağduriyet tazminatı talebinde bulunma hakkına sahiptir.

Vatandaşımızın 800 günlük esaretinin ardından kazandığı bu 66 bin Euro, sadece bir para miktarı değil; aynı zamanda lekelenmeme hakkı ve suçsuzluğun devlet nezdinde tescil edilmesidir. 2021’den bu yana devam eden bu yasal süreç, Fransa’da adalet arayan herkes için umut verici bir sonuçla noktalanmış oldu.

Kaynak : arti33.com