Çanakkale Anadolu Yakası Şehitliklerinde Tarihi İnceleme

Çanakkale, sadece bir şehrin adı değil; Türk milletinin varoluş destanının, imanın ve vatan sevgisinin ete kemiğe büründüğü coğrafyanın adıdır. Genellikle Gelibolu Yarımadası ile özdeşleşen bu destansı mücadelenin, boğazın diğer yakasında, yani Çanakkale Savaş Alanları olarak nitelendirilen Anadolu yakasında da derin izleri, anlatılmayı bekleyen sayısız kahramanlık hikayesi vardır. Çanakkale Valisi Ömer Toraman ve Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, işte bu tarihi mirası yerinde incelemek üzere önemli bir saha ziyaretine imza attı.

Destanın Diğer Yüzü: Anadolu Yakası

Değerli okurlar, Çanakkale Savaşları denildiğinde akla ilk gelen hep 57. Alay, Conkbayırı veya Şehitler Abidesi olur. Ancak boğazın savunması bir bütündür ve bu bütünün en kilit parçalarından biri de Anadolu yakasındaki savunma hatlarıdır. Nusret Mayın Gemisi’nin o tarihi mayınları döktüğü suları koruyan, İtilaf donanmasının o aşılmaz zırhlılarını top atışlarıyla karşılayan tabyalarımızın bir kısmı bu yakada yer alır.

Çanakkale Tarihi Alan Başkanlığı’nın paylaştığı bilgilere göre; Çanakkale Valisi Ömer Toraman ve Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, beraberlerindeki heyetle birlikte bu kutsal topraklara, Çanakkale Savaş Alanları içerisindeki Anadolu yakası noktalarına bir inceleme gezisi düzenledi. Bu ziyaret, sadece bir protokol gezisi olmanın ötesinde, tarihe duyulan saygının ve geçmişi geleceğe taşıma sorumluluğunun bir nişanesi olarak yorumlandı.

Vali Toraman ve Başkan Kaşdemir’den Yakın Markaj

Devlet ricalinin sahada olması, tarihi mekanların korunması ve ihyası açısından büyük önem taşıyor. Vali Ömer Toraman, göreve başladığı günden bu yana şehrin dinamikleriyle bütünleşen yapısını, tarihi alanlara gösterdiği bu hassasiyetle bir kez daha ortaya koydu. Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir ise, bölgeyi avucunun içi gibi bilen, her bir şehitliğin, her bir tabyanın hikayesine vakıf bir isim olarak heyete rehberlik etti.

Ziyaret sırasında heyet, Anadolu yakasında bulunan şehitlikleri tek tek dolaştı. Rüzgarın sert estiği, denizin hırçın dalgalarla kıyıyı dövdüğü bu topraklarda, yüzyıl önce vatan savunması için can veren Mehmetçiklerin aziz hatıraları yad edildi. Vali Toraman ve Başkan Kaşdemir, bölgedeki yetkili personelden şehitliklerin mevcut durumu, bakım ihtiyaçları ve ziyaretçi potansiyelinin artırılmasına yönelik projeler hakkında detaylı bilgiler aldı.

[EDİTÖRÜN NOTU / BUNU BİLİYOR MUYDUNUZ?]

• Anadolu’nun Kalesi: Çanakkale Deniz Savaşı’nın en kritik anlarında, İntepe, Orhaniye ve Kumkale bataryaları, İtilaf donanmasına ağır kayıplar verdirmiştir.
• Fransız Çıkarması: 25 Nisan 1915 sabahı, şaşırtmaca amacıyla Fransız birlikleri Anadolu yakasındaki Kumkale’ye çıkarma yapmış, burada çok kanlı sokak çatışmaları yaşanmış ve Türk askeri destansı bir direniş göstermiştir.
• Karanlık Liman: Nusret’in mayın döktüğü Erenköy Koyu (Karanlık Liman), Anadolu yakasının kontrolündedir ve zaferin anahtarı buradaki topçuların başarısıdır.

Her Karış Toprakta Bir Hikaye Var

Yapılan bu incelemelerde, özellikle Çanakkale Savaş Alanları olarak tescilli bölgelerin korunması, gelecek nesillere aslına uygun olarak aktarılması ana gündem maddesiydi. Anadolu yakasındaki şehitlikler, Gelibolu Yarımadası’na kıyasla daha sakin, daha sessiz olsa da, manevi yükü bir o kadar ağırdır. Vali Toraman’ın ve beraberindeki heyetin her adımı, bu sessiz kahramanların sesini duyurmak, onların yattığı yerleri mamur etmek adına atılmış birer adım niteliğindeydi.

İncelemeler sırasında yetkililerin notlar aldığı, haritalar üzerinde değerlendirmeler yaptığı ve özellikle restorasyon veya çevre düzenlemesi gerektiren noktalar üzerinde durduğu gözlemlendi. Şehitlerimizin ebedi istirahatgahlarının, onlara yakışır bir vakarda olması için devletin tüm imkanlarıyla seferber olduğu, bu ziyaretle bir kez daha tescillenmiş oldu.

Tarihi Alanın Sınırları Genişliyor: Açık Hava Müzesi Vizyonu

Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı, kurulduğu günden bu yana bölgeyi dünyanın en büyük “Açık Hava Müzesi” haline getirme vizyonuyla hareket ediyor. Vali Ömer Toraman ve Başkan İsmail Kaşdemir’in bu son ziyareti, çalışmaların sadece Gelibolu Yarımadası ile sınırlı kalmadığının en somut göstergesidir. Çanakkale Savaş Alanları denildiğinde akla gelen coğrafyanın her iki yakayı da kapsadığını vurgulayan bu incelemeler, tarih turizmi açısından da yeni bir rotanın habercisi niteliğinde.

Anadolu yakasındaki şehitliklerin, tabyaların ve savaş kalıntılarının ihyası, ziyaretçilerin savaşı “karşılıklı” olarak okumasını sağlayacak. Zira 18 Mart Deniz Zaferi’nin kazanılmasında, boğazın her iki yakasından açılan çapraz ateşlerin ve Anadolu tabyalarındaki topçuların (Dardanos, Hamidiye gibi) insanüstü gayretlerinin payı büyüktür. Heyet, bu bölgelerin ziyaretçi erişimine daha konforlu hale getirilmesi, bilgilendirme tabelalarının güncellenmesi ve çevre düzenlemelerinin doğaya zarar vermeden yapılması konularında fikir alışverişinde bulundu.

Tabyaların Sessiz Dili ve Gelecek Nesiller

İnceleme gezisi sırasında dikkat çeken en önemli detaylardan biri de, zamanın yıpratıcı etkisine karşı direnen tarihi tabyaların durumuydu. Taş duvarlarında hala şarapnel izlerini taşıyan, koridorlarında o günkü barut kokusunu hayal ettiren bu yapılar, yaşayan birer tarih dersi gibidir. Vali Toraman’ın yetkililerden aldığı brifinglerde, bu yapıların restorasyon süreçlerinin titizlikle yürütülmesi gerektiği vurgulandı.

Bu topraklar, “Bastığın yerleri toprak diyerek geçme, tanı” dizesinin hayat bulduğu yerlerdir. Devletin zirvesinin, Çanakkale’nin en yetkili isimlerinin bizzat sahada olması, tarlasını süren çiftçiden, okulundaki öğrenciye kadar herkese şu mesajı veriyor: “Buradaki her taş, her karış toprak bize emanettir.” Anadolu yakasındaki şehitliklerin de en az Gelibolu tarafındakiler kadar bilinir hale gelmesi, milli şuurun tam anlamıyla yerleşmesi için kritik bir adımdır.

“Çanakkale Ruhu” İki Yakada da Yaşıyor

Ziyaretin sonunda ortaya çıkan tablo şudur ki; Çanakkale Valiliği ve Tarihi Alan Başkanlığı, uyum içerisinde çalışarak ecdad yadigarına sahip çıkmaya devam etmektedir. Yapılan incelemeler, sadece bugünü kurtarmak için değil, Çanakkale destanını gelecek yüzyıllara aktaracak altyapıyı kurmak içindir.

Anadolu yakasındaki şehitlerimiz, belki gözden biraz daha uzak noktalarda yatıyor olabilirler ancak gönüllerimizdeki yerleri daima en baştadır. Hasan Mevsuf Şehitliği’nden Kumkale’ye, İntepe’den Turgut Reis Tabyası’na kadar uzanan bu hat, Çanakkale Savaş Alanları içerisindeki hak ettiği ilgiyi, bu tür üst düzey ziyaretler ve akabinde gelecek projelerle daha da artıracaktır.

Minnetle ve Rahmetle…

Vali Ömer Toraman ve Başkan İsmail Kaşdemir’in bu anlamlı mesaisi, bizlere bir kez daha hatırlattı ki; Çanakkale geçilmez kılan ruh, sadece süngü ve topta değil, o süngüyü tutan ellerin inancındadır. O inanç, bugün de bu toprakları koruyan, güzelleştiren ve anısını yaşatan devlet iradesinde yaşamaktadır.

Trakyalife.com ailesi olarak, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, boğazın serin sularında ve kara savaşlarında şehadet şerbeti içen tüm kahramanlarımızı rahmetle anıyoruz. Çanakkale’nin her iki yakasındaki bu aziz hatıraları gündemde tutmaya, yapılan çalışmaları okuyucularımıza aktarmaya devam edeceğiz.